Với những cải tiến của web 2.0, những công cụ như wikis, blogs và mạng xã hội được nhận ra là có thể cải thiện năng lực của chính phủ trong việc quản lý và thu hút sự tham gia của người dân vào việc làm chính sách. Từ năm 2008, nhiều chuyên gia về cải cách hành chính đã nhận ra những cơ hội để cung cấp phân phối dịch vụ, làm cho các chính sách tốt hơn, và  tăng cường khả năng của chính phủ. Cục Ứng dụng công nghệ thông tin đã biên dịch lại bài phỏng vấn với ông Anthony William, một chuyên gia về cải cách hành chính để giúp độc giả hiểu rõ hơn về lợi ích của web 2.0 trong việc xây dựng chính phủ điện tử thế hệ mới.

Anthony William, một chuyên gia về cải cách hành chính, đã từng cùng Don Tapscott viết cuốn sách Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything (Portfolio 2008). Quyển sách này đã trình bày chi tiết về công nghệ Web 2.0 như là blogs, wikis, và mạng xã hội biến đổi các mô hình thương mại và thay thế cách mà các tổ chức nghĩ về các mối quan hệ hợp tác như thế nào. Hiện tại, ông là phó chủ tịch của New Paradigm về việc xuất bản trong lĩnh vực cải tiến thương mại và Tapscott, CEO của New Paradigm, vừa mới có những cái nhìn về cái mà họ gọi là “Chính phủ 2.0: Wikinomics, chính phủ và sự dân chủ”. Williams dự đoạn một sự dịch chuyển “từ cơ quan chính phủ đơn nguyên đến các Webs quản trị mạng lưới đa nguyên mà khai thác tri thức, kỹ năng và tài nguyên của đám đông”. Ông ấy đã có cuộc trao đổi với Paula Klein, cộng tác viên của tờ CIO Insight.

CIO Insight:  Ông có thể nói về tình trạng của chính phủ điện tử (CPĐT) năm 2008?

Anthony William: Chính phủ đã đầu tư lớn vào các dịch vụ công trực tuyến trong một thập kỷ. Những người bắt đầu CPĐT đã hy vọng rằng sự nỗ lực của họ sẽ thúc đẩy thay đổi trong cách những chính phủ này được tổ chức, mối quan hệ của họ với người dân và quá trình làm chính sách.

Tuy nhiên, vì nhiều lý do, những khởi đầu này đã bị bỏ qua trong  việc thi hành, và rất nhiều lời hứa cải cách chưa bao giờ được cụ thể hóa. Đó là bỏ qua việc chuyển đổi cấu trúc là một thách thức không thể thay đổi và thường có nhiều hình hơn việc khuyến khích cho các hoạt động đổi mới.

Chúng ta cảm thấy có sự  mong muốn đối với việc cải cách trong khu vực công, những lời hứa về các dự án Web 2.0 và những thử nghiệm mới bắt đầu. Chúng ta muốn đưa ra mục đích mới và hướng khởi đầu chính phủ điển tử qua năm đến mười năm.

CIO Insight:  Ông nghĩ thế nào về sự khác nhau giữa sử dụng web 2.0 trong khu vực công và tư?

Anthony William:  Có lẽ sự khác nhau rõ ràng là các công ty có khách hàng và nhân viên, nhưng khu vực công cũng có khách hàng, họ là những người dân. Người dân và những cổ đông là giống nhau, nhưng mối quan hệ của người dân sâu sắc hơn: nó ám chỉ một tập các quyền và sự tự do, cũng như các nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan.

Các khu vực cũng khác nhau về cách sử dung we 2.0. Cả doanh nghiệp lẫn chính quyền đều lo lắng về bảo mật khi triển khai những công cụ này, nhưng có một khía cạnh chính trị ở khu vực công có liên quan. Các đảng đối lập rất hào hứng để tấn công vào sai lầm và, kết quả, có rất ít sự khan dung cho lỗi lầm trong chính phủ hơn là trong khu vực công, nơi con người chấp nhận rủi ro như điều kiện quyết định cho sự đổi mới. Chính phủ hướng đến việc cẩn trọng trong sử dụng web 2.0, và đưa ra những ràng buộc của họ, sự thận trọng là có thể hiểu được.

CIO Insight:  Ông có thể đưa ra định nghĩa cụm từ “quản trị web” và vai trò của nó trong xã hội?

Anthony William:  Thập kỷ đầu tiên của CPĐT đã đưa các dịch vụ trực tuyến và tạo một cửa sổ truy cập nơi người dân có thể đến thăm trang web để thực hiện mẫu khai thuế,  gia hạn bằng lái xe hoặc xem lại tài khoản bảo mật cá nhân.

Nó không còn là cung cấp một cửa cho các dịch vụ chính phủ đơn giản. Các dịch vụ single-window tạo thành một luồng thông tin đến người dân. Trong môi trường phương tiện xã hội ngày nay, những cuộc đối thoại một chiều không còn đúng để xây dựng sự tín nhiệm và long tin cậy trong chính phủ. Quan trọng hơn, họ sai lầm khi làm việc thường xuyên khai thác tri thức, kỹ năng và tài nguyên từ phía chính phủ bằng việc sử dụng nhiều giải pháp hơn để phân phối dịch vụ và làm chính sách. Cấu trúc truyền  thống của chính phủ - đặc biệt là mô hình phân cấp từ trên xuống và giải pháp có sẵn- được đưa vào câu hỏi. Chúng không còn hấp dẫn nữa. Với cơ sở hạ tầng mới, giàu chức năng của web 2.0, chính phủ không cần làm việc trên những gì nó có để cung cấp giá trị cộng.

Web cung cấp cơ chế để hợp tác giữa bất kỳ sự kết hợp các tổ chức công, khu vực tư, các nhóm cộng đồng, và người dân. Chúng ta gọi những web quản trị mạng, hay G-Webs. Những GWebs này sẽ phân phối hoặc thực hiện các hoạt động của cơ quan nhà nước, vì cung cấp giá trị lớn hơn và chi phí ít hơn đến khách hàng của chính quyền, và cam kết nhiều hơn cho người sở hữu chính quyền là công khai.

G-Webs làm việc vì nhiều tổ chức để đấu tranh trong việc điều chỉnh từng bước sự thay đổi và sự phức tạp của các vấn đề mà chúng đối mặt. Những người làm chính sách bị áp lực để đáp ứng với thay đổi khí hậu, ví dụ, và những điều này làm nổi bật yêu cầu làm việc cần sự hợp tác với cộng đồng doanh nhân và các tổ chức phi chính phủ.

Thách thức trong tạo G-Webs là to lớn. Chúng ta không thấy sự thay đổi rõ ràng qua một đêm, nhưng qua thời gian, có cơ hội để thao đổi từng phần của người dân trong xã hội. Chính phủ sẽ hỏi “Cái gì là tốt nhất để phân chia người lao động trong khu vực công?”

CIO Insight:  Theo ông, trong nghiên cứu có đột phá gì không?

Anthony William:  Có sự hào hứng và nhiệt tình cho việc thay đổi trong tất cả khu vực công – từ tất cả các cấp lãnh đạo. Họ muốn làm thay đổi, và có sự kích thích về công nghệ Web 2.0. Chúng tôi cũng ngạc nhiên bởi những cố gắng ở cấp cơ sở- đặc biệt bởi những người trẻ muốn tham gia vào dịch vụ công để làm thay đổi và thỉnh thoảng có cơ hội để điều chỉnh chương trình.

Sự bộc lộ của thế hệ Net đối với công nghệ số đưa cho họ một quyền lực về làm thế nào các công cụ hợp tác và các tiến trình có thể làm cho các tổ chức đổi mới, nhanh nhẹn và có khả năng đáp ứng. Có người nói, họ thường không kiên trì để khám phá các ứng dụng và thiết bị mà họ làm quen để sử dụng trong cuộc sống cá nhân không sẵn sàng làm chuyên gia. Trong một vài trường hợp, các chuyên gia chính phủ trẻ được tổ chức các cộng đồng mà vượt qua các giới hạn tổ chức và bộ phận sử dụng cac công cụ như blogs, wikis và mạng xã hội.

Đa số đồng ý rằng những mạng mới này là một ý tưởng tốt. Chúng ta nghe nói về rất nhiều doanh nghiệp, những nỗ lực cố gắng dập tắt bởi những nhà quản lý cấp cao những người viện dẫn những thứ liên quan về bảo mật dữ liệu, ràng buộc luật pháp mà thông tin nhạy cảm có thể rò rỉ ra ngoài công chúng. Điều này sẽ phải thay đổi nếu chính phủ tiếp tục thay đổi nhận thực mà họ quá cứng nhắc và lạc hậu với phần còn lại của thế giới. Thay vào đó, khả năng thuê người trẻ và khu vực công sẽ phụ thuộc vào điều đó.

CIO Insight:  Ông có thể đưa ra vài ví dụ về hoạt động của G-web?

Anthony William:  Những tiêu cực của báo chí xung quanh những thông tin tình báo trước ngày 11/9 và cuộc chiến tranh Iraq đã thuyết phục các nhà lãnh đạo trong giới tình báo US rằng  họ cần một cấu trúc tổ chức phẳng hơn mà có thể trang bị tốt hơn để hợp tác, kết hợp và chia sẻ thông tin. Giải pháp là Intellipedia, là phiên bản của cộng đồng tình báo của Wikipedia. Nó cho phép các nhà phân tích và chuyên viên qua chính phủ liên bang để chia sẻ thông tin qua các hoạt động Web và có kế hoạch.

Khoảng 35,000 nhân viên liên bang đóng góp Intellipedia và có 4800 tin được làm hàng ngày. Đây là một ví dụ tốt về làm thế nào sử dụng các công nghệ hợp tác để các chuyên gia đưa ra tri thức của họ, tạo thành các nhóm ảo và làm những đánh giá nhanh chóng.

Politicopia là một ví dụ khác về việc làm thế nào Web 2.0 có thể được phép tham gia và làm chính sách trở nên trong suốt. Nó là cần  thiết cho một cuộc họp ảo ở cấp thị trấn mà được phát triển đầu tiên bởi người đại diện bang Utah Steve Urquhart. Politicopia chạy trên wiki mà cho phép người sử dụng đặt vào khoảng 30 dự thảo  thảo luận trong cơ quan lập pháp của bang. Mục đích của Urquhart là để trao quyền chính trị cho người dân, để khuyến khích hội thoại trong cơ quan lập pháp để tạo ra ý tưởng tốt cho bang.

Ví dụ về G-Web khác là mạng tri thức Los Angeles, một đối tác khác của các tổ chức công và tư mà trao quyền cho người dân để cải thiện cộng đồng của họ. Nền tảng của dự án là một công cụ trực tuyến mà cung cấp truy cập dễ dàng đối với tập hợp dữ liệu công mờ mịt về các đặc điểm và các vùng lân cận đối mặt với sự sa sút nông thôn.

Các công cụ dựa trên web biến đổi dữ liệu công thành dạng có nghĩa đối với người dân và những người làm chính sách địa phương. Dự án tìm kiếm những chỉ dẫn của sự sa sút vùng nông thôn và các vùng thông tin trên bản đồ thành phố được đưa lên trang web. Trong đó, các cộng đồng sử dụng các công cụ để ánh xạ tài sản giống trung tâm cộng đồng, thư viện và văn phòng chính quyền địa phương.

CIO Insight: Ông có nghĩ rằng đã có sự chấp nhận thay đổi trong suy nghĩ?

Anthony William: Câu trả lời ngắn là đa só mọi người không sẵn sàng cho chính quyền nguồn mở. Có. Một tỷ lệ các dịch vụ cho công dân đã quen với việc gia lệnh – và điều khiển thông thường để quản lý, và chúng không thay đổi thói quen làm việc của họ. Một vài nhà quản lý – đặc biệt những nhà quản lý tầm trung- sợ rằng sự cởi mở hơn nữa và sự tham gia trong chính phủ có thể làm suy yếu vị trí của họ.

Có một chút hoài nghi về vai trò của người dân trong việc làm chính sách. Họ có thời gian và chuyên  môn để đưa ra những đóng góp có ý nghĩa đối với những thảo luận chính sách phức tạp? Những cuộc tranh luận này đi qua những thế kỷ. Trong thời đầu của thế kỷ20, nhà báo Walter Lippmann đặt câu hỏi về năng lực của người dân, so sánh họ với với một người khán giả ở hàng ghế sau không quan tâm đến chính trị. Ngược lại John Dewey tranh luận rằng “ một thiểu số chính trị được quản lý trong sự quan tâm của thiểu số” và đề xuất sự tham gia của người dân nhiều hơn và giáo dục dân chủ. Những cuộc tranh luận tiếp tục.

Có gì khác là người dân bây giờ có các công cụ chưa từng có để thông báo cho họ, để tới những người khác với những mối quan tâm và để tổ chức như chưa bao giờ có trước đây. Các nhà chính trị cũng có những công cụ đó. Không có lýdo để sử dụng chúng. Cơ sở hạ tầng cũng có. Nó là về chính sẽ và một sự sẵn sang để mở rộng và kết hợp những phản hồi và đưa nó vào thực hiện. Ở cùng thời điểm, truyền thông số làm cho địa lý không còn thích hợp và tăng cường yêu cầu để mở quá trình làm chính sách đối với sự tham gia toàn cầu.

Chính phủ mà chọn không mở hoặc những cái đó sẽ giảm việc thúc đẩy tham gia tích cực trong chính quyền sẽ giảm tính hợp pháp và xác thực. Người dân tự tổ chức để cung cấp giải trí, media và dịch vụ. Nó là một khả năng để tương tượng về giải pháp nguồn mở tự tổ chức đối với chính phủ? Chính phủ có thể tham gia tích cực trong quá trình này hoặc miễn cưỡng đứng ngoài cuộc.

CIO Insight: Ông có nghĩ rằng các công nghệ Web 2.0 có thể đi cùng những lời hứa và mang tầm cỡ  đối với một quốc gia?

Anthony William:  Những nhà phát triển phần mềm vừa mới chỉ ra làm thế nào để mở rộng quy mô hợp tácc các công nghệ để hỗ trợ các doanh nghiệp thương mại toàn cầu, vì tôi thấy không có lý do gì tại sao web 2.0 không thể hỗ trợ hàng trăm của hàng nghìn người trong một cuộc tranh luận chính sách thời gian thực. Bảo mật là một yêu cầu, nhưng bài học từ hợp nhất những người sử dụng là bảo mật có thể được đưa ra nếu các ứng dụng Web 2.0 được mang đến đằng sau tường lửa.

Việc bầu chọn qua mạng (e-Voting) có thể có vị trí của nó trong sự đa dạng của các công cụ số, nhưng có những rào cản để vượt qua. Một là sự quản lý tin cậy: làm thế nào chúng ta có thể đảm bảo rằng người dân X đúng là anh ấy? Ở UK, có một quá trình e-petition( kiến nghị điện tử) trên trang web của bộ trưởng mà cho phép người dân tổ chức những kiến nghĩ và thêm chữ ký điện tử của họ. Trong năm 2007, một kiến nghị đã chống lại đề xuất tăng phí đường bộ thu hút 1,8 triệu chữ ký, nhưng nó không chắc chắn rằng đó là 1,8 triệu cá nhân.

Đối với người dân, cac công cụ Web 2.0 cung cấp một cơ hội để dàn xếp nhiều hơn trong quá trình cai trị. Qua nửa thế ký trước, chúng ta thấy sự giảm sút trong mức của tham gia chính trị, như xuống dốc của các cử tri, ít sự hứa hẹn trong các tổ chức chính quyền, v.v.

Mặt khác, cuộc bầu cử tại U.S năm 2008 dường như là kích động dân số trong cách mà chúng ta chưa từng thấy trong thập kỷ trước. Barack Obama dường như khuyến khích cái gì đó đặc biệt để mang một số lượng người trẻ vào trong tiến trình chính trị. Hy vọng của tôi là tất cả người dân sẽ làm mềm sức mạnh dân chủ của họ. Hơn là những khán giả thụ động, họ sẽ trở thành những người tham gia chân thật trong nền dân chủ.

CIO Insight: Vậy điều đó có nghĩa gì đối với xã hội khi các tổ chức sử dụng công nghệ 2.0?

Anthony William: Công nghệ Web 2.0 không phải là hạt đậu bạc, và sẽ không phân phối hòa bình trên thế giới. Nhưng phía trên là Web 2.0 cung cấp một nền tảng cho những người tham gia có thảo luận và tiến đến sự liên minh. Sự khan hiếm về tài nguyên và tôn giáo vẫn chia tách mọi người, nhưng tôi lạc quan rằng các công cụ Web sẽ cho người ta chia sẻ ý tưởng về các vấn đề như làm thế nào để làm giảm ảnh hưởng của thay đổi khí hậu. Các cộng đồng đã cam kết để giải quyết những vấn đề này là tiến lên để phối hợp sự nỗ lực của mọi người và những tổ chức trên thế giới.

Mặt khác, những kẻ khủng bố cũng sử dụng công cụ này để gây ra thảm họa. Công nghệ có sẵn trong xã hội tự do, và tôi sợ không đưa thần linh vào trong cái chai. Quân đội vừa mới nhận ra cách tốt nhất để chống mạng lưới khủng bố là với một đáp ứng mạng lưới. Chúng ta sẽ không hy vọng đương đầu các tổ chức giống như al-Qaida nếu chúng ta bỏ các bước tường và hạn chế giao tiếp qua các quốc gia. Sự thất bại của chủ nghĩa khủng bố sẽ yê câu sự hợp tác không có tiền lệ và chia sẻ thông tin qua các quốc gia và các tổ chức.

CIO Insight: Ông có quá lạc quan về việc Web 2.0 sẽ được đưa vào trong chính phủ?

Anthony William:  Bạn không thể mong mong muốn thay đổi quá nhanh. Chính phủ là một đối tượng lớn và phức tạp và có những rang buộc.  Thực tế, các cơ quan của chính quyền dân chủ đã được thiết kế có tính toán để mang lại sự ổn định và ngăn sự thay đổi. Ổn định có thể rất tốt, nhưng thực hiện thay đổi là khó và năng nên khi những truyền thống đã ăn sâu và chắc chắn kết hợp để vô hiệu hóa tiến trình.

Sẽ phải mất khoảng năm , 10 thậm chí là 20 năm để những thay đổi này được thực hiện. Nhưng trong thời gian ngắn, chúng ta có thể tập trung vào các mô hình G-Web trong chính phủ là có thể, lành mạnh và có hiệu quả tốt. Những người lãnh đạo là người nuôi dưỡng chúng sẽ phân biệt tự nó.

Chúng ta vừa đến một thời điểm quan trọng trong lịch sử. Chính phủ có thể đóng một vai trò quan trọng và tích cực trong việc biến đổi, hoặc thay đổi sẽ áp đặt lên chúng. Quá trình biến đổi sẽ làm nên niềm hứng khởi và thỉnh thoảng gây bối rối, nhưng giá của việc thiếu hoạt động làm đánh mất cơ hội để định nghĩa lại vai trò của nó trong cái gì có thể là thời điểm vàng của sự dân chủ.


(Đinh Thị Thanh Vân, Cục Ứng dụng CNTT)